Αρχική Σελίδα

Η θεωρία της βυθισμένης Αιγηίδος - Σελίδα 4


Η ‘αδελφική' σχέση των ‘ινδοευρωπαϊκών' γλωσσών

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα των γλωσσικών σχέσεων που παρατηρούνται ανάμεσα στις περισσότερες από τις "ινδοευρωπαϊκές" γλώσσες αποτελούν και οι λέξεις που δηλώνουν την εξ' αίματος συγγένεια :

Φράτηρ ή φράτωρ είναι μια αρχαιότατη Δωρική λέξη, εννοιολογικά πολύ κοντά στην λέξη ‘αδελφός',
με την έννοια του γόνου της κοινωνικής ομάδος που λεγόταν Φράτρα που και αυτή ως όρος έφερε το νόημα της Αδελφότητας.

‘Όμως ως έννοια αυτόνομη, όταν δηλαδή δεν συνοδευόταν από διευκρινιστικούς επιθετικούς προσδιορισμούς όπως π.χ. ‘ομόδελφος' ή ‘ομόπατρος', ο γενικός όρος ‘φράτηρ' συμπεριελάμβανε αδιακρίτως κοινωνικές σχέσεις, οι οποίες σήμερα είναι σαφώς διακριτές μεταξύ τους, σύμφωνα με την τρέχουσα κοινωνική αντίληψη:

* την σημερινή έννοια αδελφός,
* την σημερινή έννοια ετεροθαλής αδελφός,
* την σημερινή έννοια εξάδελφος,

Αν κάποιος συγκρίνει την ελληνική λέξη ‘φράτηρ', με τις αντίστοιχες 'ινδοευρωπαϊκές" λέξεις για την έννοια ‘αδελφός', θα παρατηρήσει μια μεγάλη ομοιότητα, καθώς αυτή η πάρα πολύ βασική για τις ανθρώπινες σχέσεις λέξη, έχει το θέμα ‘fra > bra > bro' κοινό σε όλες τις γλώσσες που βλέπουμε στον παρακάτω πίνακα, αρχαίες και νεότερες:

 

adelfiki

Brodir στα Ισλανδικά, για να πιάσουμε το ένα άκρο, brathir παλαιο-Ιρλανδικά, brodor στα παλαιο-Αγγλικά, brawd Ουαλλικά, brathor / brathair Κέλτικα, fraire Γαλλικά, frater στα Λατινικά, bruder στα Γερμανικά, bror Νορβηγικά, brobar στα Γοτθικά, broder στα Δανικά και Σουηδικά, στα Λιθουανικά brolis, Πρωσικά brate, Ρωσικά, Σερβικά, Πολωνικά brat , Τσέχικα bratr, παλαιο-Σλαβικά bratru, και από το άλλο άκρο στα Περσικά baradar, Ζενδικά bratar, Παχλεβί bradar, Κουρδικά bira, Φρυγικά βράτερε, Ουζμπεκικά birodar (παρ' ότι είναι μη ‘ινδοερωπαϊκή' γλωσσα, και αυτό είναι μια σημαντική ένδειξη ότι η λέξη είναι δυνατόν και να δανεισθεί ) Τοχαρικά pracer ή pracar, Σανσκριτικά bhratr και Βεγγαλέζικα bhrata καλύπτοντας έτσι μια τεράστια περιοχή του κόσμου.

 

Είναι όμως εξ' ίσου σημαντικό να παρατηρήσουμε και αντίστροφα μια επίσης ουσιαστική λεπτομέρεια : ότι η ίδια αυτή λέξη διαφέρει πάρα πολύ και ως προς το θέμα (που στις 'ινδοευρωπαϊκές' είναι συνήθως fra > bra > bro), αλλά και ως προς την παραγωγική κατάληξη -τηρ σε κάποιες άλλες, -μερικές εξ' ίσου αρχαίες- γλώσσες, από διαφορετικές όμως γλωσσικές οικογένειες, παρ' όλο ότι αυτές υπήρξαν γεωγραφικά πολύ κοντινές και συχνά γειτονικές με τις παραπάνω, και μάλιστα παραμένουν γειτονικές για κάποιες χιλιάδες χρόνια.

Η λέξη ‘αδελφός' σε αυτές τις γλώσσες έχει τελείως διαφορετικό θέμα, κατάληξη, ήχο και ετυμολογία : Ουγγρικά fiutestver, Φινλανδικά veli, Εσθονικά vend, Βασκικά anaia, Αρχαία Αιγυπτιακά sn (μόνο τα σύμφωνα μας είναι γνωστά ), Ετρουσκικά ruva, Αραμαϊκά akha, Αραβικά Ah, Εβραϊκά Ah,Τουρκικά kardesh.

2007 © Κώστας Σκανδάλης. Απαγορεύεται η με οποιοδήποτε μέσο αναπαραγωγή μέρους ή ολόκληρου του περιεχομένου (κείμενα - φωτογραφίες), χωρίς την έγγραφη άδεια του διαχειριστή. Κατασκευή-φιλοξενία ιστοσελίδας: TotalWeb